Aghora

Aghora

Over Grenzen

TantraPosted by Janne Sat, December 08, 2018 15:55:35
Inleiding

Bij een grens denken we al snel aan iets wat verdedigd of juist verlegd moet worden. Het woord roept meteen associaties op, of herinneringen aan ervaringen waar we met onze eigen grenzen geconfronteerd werden.

Voor nu wil ik dat eerste oordeel over grenzen even opzij zetten en met een meer neutrale blik kijken naar wat een grens eigenlijk is. Wat speelt zich allemaal af wanneer je op zo’n grens komt, hoe kan je elkaar daar ontmoeten? En waarom zou je zoeken naar het verleggen van je grenzen?

De begrensdheid van woorden wordt bij het schrijven van deze tekst ernstig duidelijk. Dit onderwerp moet je voelen. Dus als de woorden ergens te filosofisch worden, sluit dan even je ogen. En voel hoe de grenzen van je lichaam overgaan in de stoel waar je op zit. Of houd je handen tegen elkaar en probeer je bewust te worden van het punt waar je ene hand je andere hand wordt.

Wat is een grens?

Want eigenlijk ervaar je daarmee wat een grens is: een gebied waar het ene overgaat in het andere, of waarmee twee kanten gescheiden worden. Bijvoorbeeld tussen Nederland en België, tussen onze tuin en die van de buren, tussen de huid van mijn duim en van mijn wijsvinger, tussen jou en mij, jouw gedachten en mijn gedachten, jouw verlangens en mijn verlangens, tussen wat ik prettig vind en wat ik onprettig vind, tussen goed en kwaad, dag en nacht, et cetera.

Er bevindt zich altijd aan beide kanten van de grens iets, voor de grens en over de grens. En deze kanten ontmoeten elkaar op de grens. Dat maakt grenzen ook de plek om te groeien, om te ervaren wat er buiten je gebeurt en wat er zich binnen in je afspeelt. Ook is het een plek waar je bepaalde macht kan uitoefenen, door grenzen van jezelf of “de ander” te verleggen. Dus iets wat begrensd is door de zwaartekracht kan je optillen en daarmee voorbij z’n grenzen brengen.

Het grensgebied is essentieel in Tantra. Als je zoekt naar identificatie met je ‘ware zelf’, of met een godheid, dan stel je jezelf de vraag ‘wie ben ik?’ of ‘wie wil ik zijn?’ Om jezelf te leren kennen moet je je grenzen kennen, en andersom. Want als je jouw goddelijke natuur wilt ervaren, of volledige vrijheid in dit leven, dan kom je vanzelf de grenzen van jouw bestaan tegen, en dan moet je daarmee werken.

Je kunt op verschillende manieren met grenzen omgaan. Je kan heel dicht binnen je grenzen blijven, zodat je hier eigenlijk nooit echt mee geconfronteerd wordt (ik ken geen stroming in de Tantra die deze kijk op grenzen aanhangt). Je kan ook zo veel mogelijk je grenzen opzoeken, fysiek, mentaal, emotioneel jezelf tot het uiterste (en verder) drijven. Door steeds voorbij je grenzen te gaan ervaar je alle mogelijkheden die er in je zitten, word je groter dan je dacht dat je was en raak je misschien wel ooit aan de grenzeloosheid. Deze kijk kom je in een aantal Tantra stromingen tegen, met verschillende gradaties van extremisme.

Een derde optie is om jezelf op die grens te houden. Je gebruikt je grenzen om jezelf te identificeren, niet als eindpunt, maar als stand van zaken. Door steeds verder in te zoomen op een grensvlak krijg je steeds scherper waar jij eindigt en de ander begint, wat die grens nou eigenlijk is. Je komt bij een grenzeloos ‘nulpunt’ van waaruit ruimte ontstaat om te creëren.

Grenzeloos oneindig naar binnen en naar buiten

Grofweg kan je deze twee stromingen onderscheiden in Tantra als het gaat over grenzen. Aan de ene kant een stroming die probeert de grens zo dicht mogelijk te naderen, door verstilling en vertraging op een middenpunt uit te komen (‘het moment’). En aan de andere kant een stroming die over grenzen heen wil, taboes doorbreken, om zo tot een zo groot mogelijke versie van jezelf te komen.

Tantra biedt de mogelijkheid om een grenzeloosheid te ervaren in je leven. In het kader van zelfonderzoek kan je je blik zo diep naar binnen keren dat je een oneindige subtiliteit in je eigen ervaring kan beleven. Je wordt je bewust van de kleinste dingen en kan hier soms helemaal in opgaan.

Tegelijk kijk je met een open nieuwsgierigheid naar de wereld om je heen en zie je hoe oneindig veel mogelijkheden er daar bestaan.

Vaak leggen we de nadruk op het ervaren van die mogelijkheden, jezelf zo groot mogelijk maken en de grootsheid van je bestaan beleven. Dit kan echter niet zonder ook genzeloos naar binnen te keren en je individuele eigenheid te blijven voelen. Het is een combinatie van contact houden met wie je diep van binnen bent en je spannendste dromen ontdekken.


Grenzen verkennen

Hoe ontdek je die spannendste dromen, of hoe verken je jouw grenzen? Als je het contact verliest met wat er in je speelt dan kom je misschien wel op de wildste plaatsen, maar raak je jezelf kwijt. Als je teveel vast blijft houden aan wat veilig en dichtbij voelt is er minder ruimte voor beweging en ontwikkeling.

Zo ontstaat er een spel tussen vertragen en versnellen, tussen experimenteren en verinnerlijken/belichamen. Je kan bijna (helemaal?) zeggen dat je je hele leven op grenzen zit: ieder moment verleg je je eigen tijdelijke begrenzing door in leven te blijven tot het volgende moment, je ruimtelijke begrenzing door de kleinste beweging en ook met ieder gevoel en iedere gedachte verleg je grenzen.

In het kort kan je zeggen: Jij bent je grenzen. Omdat de grens is waar jij overgaat in “de ander”, kan je zeggen dat je grenzen een kader vormen om wie jij bent, dus dat je aan de hand van grenzen kan voelen “dit ben ik”. Door een grens te raken weet je waar je zelf staat, waar de ander staat, wat jij bent en wat niet-jij is. Daarvoor moet je zo dicht mogelijk bij die grens komen. Als je teveel erbinnen blijft dan heb je een beperkt beeld van jezelf, ga je er overheen dan zit je al bij de ander op schoot.

Door te weten wat je grenzen zijn, weet je wie je zelf bent. En door contact te maken met je grenzen, maak je contact met jezelf.


De grenzen van de ander

In contact met een ander heb je niet alleen je eigen grenzen, maar kom je ook in aanraking met zijn of haar grenzen. Het aanvoelen van je grenzen is niet altijd gemakkelijk, je kan de neiging hebben om extra voorzichtig te zijn en er binnen te blijven, of je kan er (on)bewust voorbij gaan en zo jezelf kwijt raken. Zeker in contact is dat interessant, want dan heb je meerdere personen die handelen dus heb je niet alles zelf onder controle.

Er zijn dus stromingen in Tantra die zeggen dat je dan je grenzen moet verleggen, er bewust buiten treden om te ervaren wat er “buiten jou” gebeurt. Daarvoor zal je wel bewust moeten zijn wat je grenzen zijn (of hoe je ze herkent). En een idee hebben van wat je moet (of wilt) doen wanneer je in een situatie bent waarbij je voorbij je eigen grenzen leeft. Laat je alle controle los? Boor je een innerlijke kracht aan om met deze ‘vreemdheid’ om te gaan? Vraag je een god of godin om bescherming? Wat doe je?

Maar ook het werken met grenzen in contact kan je zo subtiel maken als je wilt, en dat is zeker erg boeiend om mee te experimenteren. Zoals ik eerder zei, jij bent je grenzen, dus als het lukt om de ander te verwelkomen op de grens, en elkaar daar te ontmoeten, dan heb je de mogelijkheid elkaar te raken zonder jezelf of de ander kwijt te raken.

Wat gebeurt er nou als je in de subtiliteit gaat samenwerken, als je bewust gaat afstemmen op elkaar? Je krijgt een verdieping en verfijning van het contact. Je kan de veiligheid en kracht creëren om zo dicht mogelijk bij je grenzen te komen en op dat punt elkaar te raken. Je houdt contact met jezelf, en voelt tegelijk de ander, en nadert dan beiden dat ‘nulpunt’ waar ‘ik’ in ‘jij’ verandert. Het punt van waaruit creatie mogelijk is, en als dat in verbinding met de ander gebeurt zelfs een gedeelde creatie.

Genoeg stof om mee te spelen!




Wil je mij ondersteunen in het onderzoek wat ik doe en in de verdere ontwikkeling van Aghora? Dan kan je via onderstaande link een vrije donatie doen.


Blijf op de hoogte van nieuwe blogs via de nieuwsbrief.


www.aghora.nl



Tantra: Geritualiseerde Seks of Geseksualiseerd Ritueel

TantraPosted by Janne Sun, December 02, 2018 15:36:45

Tantra en seksualiteit lijken vaak hand in hand te gaan. Hier is iets voor te zeggen, maar wanneer je op zoek gaat naar een aanbieder weet je soms niet wat je dan kan verwachten. En ook wanneer je zelf beroepsmatig iets met Tantra doet, in persoonlijke sessies of workshops, is het belangrijk dat je je bewust bent van jouw kijk op het samenkomen van seksualiteit en spiritualiteit. Voor iedereen die zoekend is in wat een bepaalde vorm van Tantra nou inhoudt, is er een eerste tweedeling te maken. Deze tweedeling wordt niet gemaakt naar aanleiding van eventuele handelingen die worden uitgevoerd, maar is op basis van de focus van de beoefening. Waar ligt voor jou het zwaartepunt?

In de inleiding van ‘Kiss of the Yogini’ (een studie naar Tantra in Zuid India) benoemt David White dit subtiele verschil binnen het Tantrisch veld waarin seksualiteit en persoonlijke/spirituele ontwikkeling samenkomen. White onderscheid twee kanten: aan de ene kant de ‘sexualization of ritual’ en aan de andere kant de ‘ritualization of sex’. Een heel logisch inzicht, maar ik had het zelf nog niet zo kunnen verwoorden. Het zette me aan het denken over mijn plek in de Tantra-wereld en omdat White er verder niet heel diep op ingaat ben ik er zelf mee aan de slag gegaan.

Seks en Ritueel

Beide aspecten (seks en ritueel) kan je in de breedste zin van het woord opvatten. Een ritueel is dan een gekaderde, bewuste, handeling die een verdiepende waarde heeft voor de kijk op het leven en de wereld om je heen. Binnen die handeling is het mogelijk om groei of ontwikkeling door te maken of tot een dieper inzicht of bewustzijn te komen.

Seks zie ik in deze context heel breed als ‘intieme relationele interactie’.
Intiem: het raakt in je kern en je laat jezelf volledig zien.
Relationeel: je verhoudt je altijd tot een “ander”, dat kan een ander persoon zijn, maar ook een deel van jezelf, of je omgeving.
En interactie: er ontstaat een energie tussen jou en de ander en vanuit die energie kan er beweging plaatsvinden.

Het verschil tussen geritualiseerde seks of geseksualiseerd ritueel lijkt heel subtiel, maar is tegelijk fundamenteel. Het geeft namelijk een verschil in richting weer waarbij de focus ligt op het tweede woord. Dit geeft aan wat het doel is van de handeling. Het eerste woord is een middel waarmee dit doel bereikt kan worden.

Praktische Voorbeelden

Dus als je op zoek bent naar het ontwikkelen en verdiepen van (intieme) contacten, het authentiek aangaan van relaties. En wil je deze zoektocht vormgegeven met rituelen of kaders om je bewust te worden van hoe die relaties werken. Dan kan je dat zien als geritualiseerde seks. Bijvoorbeeld een stel dat samen een Tantra workshop volgt om hun relatie te verdiepen. Of een intimiteitscoach of surrogaat partner die een kader biedt waarbinnen specifieke, bewuste, handelingen gevolgd worden, met als doel de ander zich te helpen ontwikkelen op het gebied van intimiteit en verbinding.

Wanneer iemand meer bezig is met het verdiepen van bewustzijn of spirituele groei, en deze verdieping wordt gevonden in het relationele. Dan zit je aan de kant van geseksualiseerd ritueel. Hierbij kan je denken aan contactmeditaties, of sommige vormen van lichaamswerk waarin bewustzijnsontwikkeling centraal staat. Ook klassieke Tantrische teksten die spreken over het samenkomen van een god en godin, of meditaties waarin je contact maakt met het goddelijke binnen of buiten jezelf vallen onder geseksualiseerd ritueel.

Ritueel en Seksualiteit in Moderne Tantra

Zeker in het huidige Tantra beroepsveld is het vaak onduidelijk met welke focus je te maken hebt. Zowel klanten als aanbieders zijn zich er niet altijd bewust van dat de ander een omgekeerde invalshoek kan hebben.

Precies dezelfde handelingen en oefeningen kunnen op beide uitersten van het spectrum voorkomen. Ja kan bijvoorbeeld een contactoefening, of massage uitwisselen waarbij de één het als een meditatie ziet en de ander als voorspel. Dit kan leiden tot ongemakkelijke miscommunicatie, of in ernstige gevallen tot misbruik of grensoverschrijdend gedrag.

Het besef van deze twee kanten helpt mij om mijn eigen positie hierin helderder te krijgen. Het helpt me ook om mijn collega’s en klanten te plaatsen en te waarderen voor wat zij aanbieden of zoeken. Dus als je je begeeft op het pad van Tantra zal je eerst voor jezelf deze focus helder moeten hebben. En wanneer je dan iemand tegenkomt is het verstandig om te vragen naar zijn of haar focus. Dan weet je of je op dezelfde lijn zit en kan je voorkomen dat je met verschillende intenties samenkomt.




Wil je mij ondersteunen in het onderzoek wat ik doe en in de verdere ontwikkeling van Aghora? Dan kan je via onderstaande link een vrije donatie doen.


Blijf op de hoogte van nieuwe blogs via de nieuwsbrief.


www.aghora.nl

Aghora – Tantra als Levenskunst

TantraPosted by Janne Tue, November 13, 2018 10:24:05

Sinds kort heb ik een nieuw meditatiemaatje. Deze prachtige jonge Turkse vrouw uit de 16e eeuw hebben we tijdelijk op bezoek om als fotomodel in ons volgende project mee te werken.

Ondertussen neem ik de vrijheid in mijn meditaties om de naam ‘Aghora’ eer aan te doen. ‘Aghora’ betekent “niet-duister” en houdt in dat duisternis een onderdeel is van het totaalplaatje en daarmee net zo waardevol als licht. Door iedere ervaring (goed of slecht) zonder oordeel te ervaren, ontstaat er een onderliggende puurheid van waaruit je het leven ziet.

Aghora is het Tantrische pad van de levenskunst, het pad van radicale eigenheid, een volledige keuze om de regie te hebben over je eigen leven. De Aghori in India ervaren dit in rituelen die wij op z’n minst opmerkelijk zouden vinden. Zij doen alles wat god verboden heeft om dichter bij god te komen, en creëren in hun bewustzijn daarmee een transformatie van (ogenschijnlijk) goddeloos naar goddelijk.

Wat doet het met je, om een half uur in de holle ogen van een mensenschedel te kijken? Hoe plaats je dit meditatief en spiritueel? Welke waarde heeft het contact met de ‘duistere’ kanten in je eigen ontwikkeling van onvoorwaardelijke liefde? In dit artikel beschrijf ik mijn kijk op Aghora en wat mij hierin aanspreekt.

Aghora, At the Left Hand of God

Mijn eerste contact met het concept Aghora was via de ‘Aghora trilogie’ van Robert Svoboda. In deze boeken beschrijft hij het leven en de levensvisie van een Indiase Aghori Vimalananda. Deze man lijkt een heel normaal leven te leiden, maar vanuit zijn spirituele pad als Aghori heeft hij de gave ontwikkeld om zijn leven naar zijn hand te zetten en zijn wijsheid door te geven aan de mensen om hem heen.

Door de alledaagse verhalen schemert er zo nu en dan iets door van de levensfilosofie van de Aghori. Een filosofie van radicale eigenheid en puurheid.

“Aghora would always be different for everyone; only the Aghori’s attitude would be held in common. Each Aghori would follow different practices, but all Aghoris follow them with the same intensity and disregard for self-preservation.” (Aghora I, At the Left Hand of God)

Aghora is niet leven via de veiligheid van de gebaande paden, maar kiezen voor je eigen pad. Een keuze die soms moeilijk te maken is in een wereld waar van je verwacht wordt dat je aan een standaard plaatje voldoet. Die radicale eigenheid is voor de Aghori echter de enige mogelijke optie, want door die eigenheid op te geven zou hij zichzelf opgeven. Leven vanuit je kern en daar trouw aan blijven zit zo diep verankerd in de levenshouding van een Aghori. Dit wegnemen zou zijn als een kunstenaar zijn creatieve geest afnemen.

Zoals in de meeste vormen van Tantra wordt er hier ook voor gewaarschuwd om niet zomaar blind in het diepe te springen. Juist wanneer je besluit zo’n intens pad aan te gaan is het belangrijk om de nodige voorbereiding te treffen, om je bewust te zijn van je eigen grenzen en van het tempo waarin je jezelf ontwikkelt.

“To become an Aghori is to accept everything in the universe as part of the Atma [soul], but you don’t just jump to that stage directly, because you could never cope with it without a satisfactory preparatoy period. You must do things stepwise, just as a child does his schooling. You don’t ask the child to take an examination in algebra on the day he learns addition, and in Aghora you always start with the basics and work up very slowly.” (Aghora I, At the Left Hand of God)

De voorbereiding is om eerst stevig in je schoenen te staan, contact te hebben met jezelf en je niet in de war te laten brengen door je omgeving of de stemmetjes in je hoofd. Zo kan de verleiding ook groot zijn om een wild en spannend pad van Tantra te gaan volgen. Maar stel je jezelf dan ook de vraag of dat werkelijk op dit moment bij jou past? En wanneer je hier trouw aan jezelf bent dan vind je ook in de meest intense ervaring een stille onderstroom van vertrouwen en schoonheid.

Naast de radicale eigenheid is de puurheid belangrijk om te zorgen dat je niet verzandt in een egotrip. Volledig voor jezelf kiezen betekent ook kiezen voor je beperkingen en deze omarmen. Weten wie je bent en wat jouw plek is in een bepaalde situatie, en jezelf daarin ook niet groter of kleiner maken dan je werkelijk bent.

Aghora in de Agama’s

De Agama’s zijn Tantrische geschriften die de filosofie en praktijk van Saivistische Tantra uiteenzetten. In deze teksten kom je Aghora tegen als een aspect van Shiva, het is één van zijn vijf gezichten en wordt in verband gebracht met het hart van Shiva.

In het hart van Shiva vind je de basis voor onvoorwaardelijke liefde, een gevoel van liefde en vrede bij alles wat er gebeurt. Door vanuit die onvoorwaardelijkheid de wereld om je heen te benaderen ervaar je een continu gevoel van innerlijke rust en ruimte.

“It is revealed that the heart is identical with constant oneness with the absolute existence characterized by sivatva (power of all-knowing and all-doing). The word ‘Aghora’ denotes tranquility. Through the constant oneness with Existence (sivatva), He is always in a state of tranquility. The term ‘ghora’ denotes the limiting factors such as mala, likes and dislikes and others. Since He is beginninglessly free from such ‘ghora’, he is called ‘aghora’. Since His heart is identical with the innate nature of tranquility, He is said to be with the heart constituted of Aghora-mantra.” (Matanga Agama vers 4.23-24)

Een Aghori voert in zekere zin een strijd met het duister. Niet door het tegen te gaan of te onderdrukken, maar door het in de ogen te kijken en vanuit rust, ruimte en bewustzijn het duister naar zijn hand te zetten en er de schoonheid van te (laten) zien.

“Aghora means the one who is disposed to fight against the evils and disorders. So He is called Aghora by those who have mastered the Scriptures. Aghora means the state of undisturbed tranquility and by this strand it denotes the complete awareness of all existing things. This total awareness is identical with the heart of the Supreme Lord. His heart being moistened with spontaneous compassion, He remains associated with this hrudaya [heart] mantra. Therefore He is called Aghora hrudaya.” (Raurava Agama vers 10.32)


Aghora, De Tantra-Kunstenaar

Meditatie gaat voor mij over het creëren van ruimte, voor wat er in mij speelt, of voor wat er in het contact met een ander ontstaat. Dit is ook wat ik in mijn leven wil neerzetten, een ervaring van rust en ruimte van waaruit creativiteit mogelijk is. Een ruimte waarbinnen groei en transformatie plaats kan vinden en waarin de veiligheid en vrijheid bestaat om al je mogelijkheden te verkennen. Waarin het leven een kunstwerk is. De omschrijving van Aghora in de Agama’s laat zien hoe onvoorwaardelijke liefde helpt in het ervaren van openheid en ruimte.

Het uitgangspunt voor creatie is het kunnen zien van potentie, in jezelf, de ander, de wereld om je heen. In het boek van Svoboda wordt deze liefde voor het potentieel van de ander mooi verwoord. De schoonheid die je ziet in een kind dat nog een heel leven voor zich heeft, of een vriend die zijn of haar passie en kracht ontdekt.

“When I look at someone, I don’t see them as they are now; I see them as they will be. Then I can try to change them if there is something in them I think I can change. If I love skin and bones how will I be able to help them? Skin and bones will only decay, but the individual will continue to exist even after death. That is why I can say that I love people not for their present value but for their future value; not for what they are but for what they will become, or for what they have the potential to become. This is an Aghori’s love.” (Aghora I, At the Left Hand of God)

Ik ben het overigens niet helemaal met dit citaat eens. Verandering moet in mijn ogen van binnenuit komen en niet van buitenaf opgelegd. Wel kan je, wanneer je die potentie in een ander ziet, helpen om de ruimte voor hen te creëren om daarin te gaan spelen en bewegen. Ook is de schoonheid van hoe iemand in het moment is voor mij minstens net zo mooi als van hoe iemand zou kunnen zijn. Dan is ieder moment al een expressie van wat dan je volle potentieel is, en daar kan je alleen maar van genieten. Wel herken ik de pijn wanneer je ziet dat iemand los staat van zichzelf en daardoor zijn of haar leven niet ten volste kan leven.

Mediterend met een mensenschedel, zonder oordeel, onvoorwaardelijk. Ruimte makend voor wat er in die situatie ontstaat. Die schedel wordt dan meer dan een stuk bot, of een dode vrouw, het wordt een ruw materiaal van waaruit creatie mogelijk is. Een medium voor de levenskunst. En het mooie is: Aghora kan je niet vertellen wat er in die ruimte ontstaat, die mag je zelf invullen. Aghora kan je hooguit een ervaring bieden waarin je zelf die ruimte gaat voelen en inspiratie en inzichten krijgt om hiermee te spelen.

“Aghora teaches you to embrace the world, embrace impurities, embrace darkness, and push through forcibly into light. You must catch Shakti by the hair and drag Her to you.” (Aghora I, At the Left Hand of God)

Aghora gaat over het je zelf eigen maken van iedere ervaring, het tot op het bot beleven. Niet weglopen van het leven, maar je eigen wereld creëren. Zelfs ‘forcibly’, niet aggressief of gewelddadig, maar staand in jouw eigen unieke kracht (force).

Als Tantra-kunstenaar is het leven mijn doek en iedere ervaring een kleur in mijn palet. Spelend met licht en donker, illusies creërend. Van vervaging naar helderheid. Subtiel en verdiepend vanuit verfijnde vertraging en oog voor detail. Ruimte scheppend om de schoonheid in ieder moment te zien en te genieten van de volheid van het bestaan.

In ecstase of enstase, ervaar ik Tantra als Levenskunst.




Wil je mij ondersteunen in het onderzoek wat ik doe en in de verdere ontwikkeling van Aghora? Dan kan je via onderstaande link een vrije donatie doen.


Blijf op de hoogte van nieuwe blogs via de nieuwsbrief.


www.aghora.nl



Vijf Veelgestelde Massagevragen

TantraPosted by Janne Tue, September 25, 2018 11:02:15
Termen als Ayurvedische of Tantrische massage roepen al snel veel vragen op bij mensen. Voor het gemak heb ik hier alvast vijf veelgestelde vragen voor je beantwoord.


Heb je altijd een vaste vorm voor de massage, of is het helemaal op intuïtie?
In principe heb ik een heel strak protocol wat ik kan volgen voor de massage. Dus als het nodig is zou ik stap voor stap kunnen uitleggen wat ik doe. Dat is prettig, want dan weet je als ontvanger waar je aan toe bent en kan je makkelijker aangeven wat jij wel en niet fijn vindt. Dit helpt je om je tijdens de massage meer te kunnen ontspannen. Doordat het mogelijk is om het hele lichaam te masseren wordt de massage meer holistisch. Er is meestal geen gerichte focus op één probleem of doel, al kan je wel een intentie meenemen. Dit maakt het makkelijker om de ervaring in je gehele lichaam te integreren.
Tegelijk is er juist binnen die vaste kaders heel veel ruimte voor intuïtie. Bepaalde plekken vragen vanzelf wat extra aandacht en het is altijd mogelijk om de druk, snelheid en intensiteit op jou af te stemmen. Omdat we beiden weten binnen welke kaders we blijven is het voor jou makkelijker om je open te stellen, dus voor mij om daarop in te tunen en aan te voelen wat je nodig hebt.

Je hebt het veel over Tantra, hoe komt dat terug in de massage?
Tantrische massage is een lastig begrip, omdat het relatief jong is en iedereen er een eigen vorm aan geeft. Ik noem de massage dus het liefst een Ayurvedische massage die verrijkt is met Tantrisch energiewerk. Dit houdt voornamelijk in dat de massage niet per se gericht is op fysieke ontspanning, maar een meer meditatief karakter heeft. De massage brengt je meer in contact met wat je op dat moment ervaart en dat kan tot nieuwe inzichten in je situatie leiden. Dit gebeurt vanuit ademhaling, visualisatie en focus, en vindt ook grotendeels plaats door ontspanning, verstilling en vertraging. Het helpt je om dieper in jezelf te keren, subtieler te voelen wat er daar speelt, en alles wat er opkomt in de ogen te kijken.Tantra begint bij het contact maken met wie jij op dat moment bent. Als daar grenzen en blokkades bij horen dan zijn die net zo goed deel van jou en zal je die eerst moeten omarmen voordat je besluit of je er doorheen wilt breken.

Je gebruikt ook drukpunten, is dat net zoiets als de-armouring?
In de-armouring worden bepaalde plaatsen in je lichaam aangeraakt waar je een harnas hebt opgebouwd. Door de druk en aandacht op deze punten kan je ontspannen en het harnas afbouwen waardoor je vrijer in het leven staat. Net als van Tantrische massage zijn er van de-armouring verschillende varianten, van heel mild tot behoorlijk extreem. Ik heb ooit een (vrij zachte) sessie ervaren, maar verder is mijn kennis ervan beperkt. Tijdens mijn massages gebruik ik de zogeheten ‘Marma-punten’ uit de Ayurveda, dit zijn plekken op het lichaam waar bepaalde energiebanen samenkomen. In de-armouring wordt vaak uitgegaan van ‘knooppunten’, dus plaatsen waar spanning opgeslagen wordt en waar het harnas doorbroken moet worden om weer te ontspannen. De ‘Marma-punten’ zijn juist ‘krachtpunten’. Dus door deze aan te raken en hier je aandacht naartoe te brengen ga je voelen waar je energie zit. En van daar uit kan die energie weer rondgestuurd worden door de rest van je lichaam.
Ook hier kan de druk variëren van zacht tot stevig.

De verschillen kort samengevat.
De-armouring: Knooppunten, blokkades opheffen, door de pijn heen.
Marma-punten: Krachtpunten, energie laten stromen, gevoeligheid ontwikkelen.

Leer je die massage bij een opleiding, of is het gewoon talent?
De technische kanten van de massage leer ik via opleidingen, daar krijg je ook uitleg over de achterliggende theorie en ga je dieper in op wat nou een goede massage maakt. Daarnaast zit er iets in wat je ‘in je vingers’ moet hebben. Het kunnen aanvoelen hoe een lichaam reageert en daar het tempo en de druk op aanpassen. Het lezen van gezichtsuitdrukkingen en kleine signalen om in contact te blijven met degene die de massage ontvangt. Dit is allemaal heel subtiel, maar wanneer dat goed gaat kan je een massage naar een nog hoger niveau tillen. Je komt dan in een flow waarbij je heel scherp aanvoelt wat iemand op dat moment nodig heeft. Die flow is afhankelijk van de klik tussen gever en ontvanger, dus daar heb je beiden een rol in.
De combinatie van techniek en gevoel ervaar ik als zeer waardevol en je hebt beide kanten nodig voor een goede massage.


Wat moet ik als ontvanger eigenlijk doen?
Als je een massage ontvangt is het belangrijkste om te doen ontspannen. De ontspanning helpt je om meer aanwezig te zijn bij wat er met je gebeurt en om dat te ervaren zonder er direct over te oordelen. Het is wel een alerte ontspanning, je blijft je bewust van de situatie en wat die met jou doet. Daarnaast is het als ontvanger ook belangrijk om helder jouw wensen en grenzen uit te spreken en deze te eren.

Heb je zelf nog andere vragen, of wil je een keer een massage ontvangen? Neem dan contact op via janne@aghora.nl, of 06 4111 91 63.




Wil je mij ondersteunen in het onderzoek wat ik doe en in de verdere ontwikkeling van Aghora? Dan kan je via onderstaande link een vrije donatie doen.


Blijf op de hoogte van nieuwe blogs via de nieuwsbrief.


www.aghora.nl

Als Man zonder Vrouw, Doodse Stilte zonder Chaos

TantraPosted by Janne Mon, July 23, 2018 16:24:41

Je kunt op veel niveaus praten over mannelijkheid en vrouwelijkheid. Je hebt een biologisch onderscheid, sociale rollen, genderaspecten, metafysische concepten die in ieder mens terug te vinden zijn, etc.. In “spirituele” uiteenzettingen loop je altijd het gevaar dat deze niveaus door elkaar gaan lopen. Zo ook in onderstaande tekst. Over het algemeen zal ik proberen om op een niveau te blijven waar mannelijk en vrouwelijk vooral handige concepten zijn om een polariteit te duiden. Ze zeggen daarmee dus niet zoveel over mannen en vrouwen zoals we daar normaal over praten. Ik zou ook termen als “het transcendente” en “de manifestatie”, of “stilte” en “chaos” kunnen gebruiken (en dat doe ik ook). De traditie waar ik door geïnspireerd ben spreekt in dit kader van een mannelijke en vrouwelijke kracht dus vind ik het mooi dat als uitgangspunt te nemen.

Het Mannelijke en Vrouwelijke in Tantra
De polariteiten van “Het Mannelijke”, “Het Vrouwelijke” en hoe zij zich tot elkaar verhouden vormen een belangrijk deel van het Tantrische gedachtengoed. Het wordt al snel duidelijk dat je daar het mannelijke niet moet opvatten als een macho stereotype en het vrouwelijke als het schattige huismoedertje. Maar hoe dan wel? In het dagelijks leven ken je altijd wel momenten van stilte en momenten van chaos. Kijk je vanaf grote afstand dan kan je een soort eenheidsgevoel ervaren waarin alles in balans is. Kom je dichterbij dan is het chaos. De mieren krioelen door de tuin en gedachten en emoties krioelen door je lijf. Hoe vind je een balans waarin die twee allebei hun plek krijgen?

De chaos wordt in Tantra gezien als de vrouwelijke kracht en wordt meestal aangeduid met ‘Shakti’ (energie) of de naam van een godin. Zij is de manifestatie van Bewustzijn. Alles wat beweegt en ontwikkelt is Shakti. Zij creëert de chaos die wij leven noemen en verleidt ons om hier volledig in op te gaan. Shiva, het mannelijke, is de stilte die deze chaos draagt. Hij is het transcendente Bewustzijn in rust. De onbewogen aanwezigheid die in ieder moment en op iedere plaats is. De stilte van het ‘aanwezig zijn’ die je soms in een meditatie kan ervaren.
Shiva en Shakti uit Balans
Een bekende uitspraak in de klassieke Tantra is: “Shivah Shaktivihinah Shavah”, wat vertaald kan worden met “Shiva zonder Shakti is als een lijk”. Zonder beweging is het bewustzijn slechts een dode stilte. Om het transcendente te kennen moet je ook het aardse leven beleven. De uitspraak is een reactie op een wereld waarin alle spiritualiteit draaide om het bereiken van verlichting en ontvluchten van het aardse leven. Een wereld waarin het gaat om het bereiken van die “mannelijke” stilte. Tantra komt hier met een weerwoord en biedt, vanuit het omarmen van Shakti, het vrouwelijke principe, een weg tot verlichting binnen het aardse bestaan.

De omgekeerde uitspraak ben ik nog niet tegengekomen: “Shakti zonder Shiva is…”. Dit is een uitspraak die juist in de moderne tijd interessant zou zijn om helder te krijgen. Want nu lijkt de balans soms omgeslagen te zijn naar de chaos, veel draait om materieel gewin en alles moet zo snel en spannend mogelijk. Kunnen we in die chaotische situatie nog inzien wat we missen, zijn we nog steeds bewust in al deze hectiek? En vinden we daar nog rust in onszelf? Zonder binding met onze werkelijke mannelijkheid, ons vermogen om als een berg te blijven staan in de krachtigste storm. Dan kom je in deze tijd bij burn-outs, psychoses, #metoo, D. Trump, etc. Handelingen waarin de impulsieve actie belangrijker is dan het bewustzijn van waaruit iets gedaan wordt.
Ik vat het samen als “Shakti zonder Shiva is als een kip zonder kop”.
Christopher Wallis beschrijft in zijn boek ‘The Recognition Sutras’ (een vertaling en uitleg van de Pratyabhijna Hrdaya) wat deze onbalans betekent met betrekking tot je persoonlijke of spirituele ontwikkeling. Dit doet hij heel krachtig, dus zijn woorden wil ik hier graag delen:

“When our practice focuses one-sidedly on the Shakti aspect, we don’t get to rest in the absolute ground, the core of our being, and we become burned out by overdoing. Energy without Awareness becomes ungrounded, misdirected and frazzled. On the other hand, when our practice focuses one-sidedly on the Shiva aspect, we become transcendentalists, only happy in a peaceful retreat-type environment and unable to cope with challenging people (whom we judge as ‘negative’) or, for that matter, with environmental conditions (e.g., food, lighting, noises) that are not completely peaceful and sattvik. Awareness without Energy lacks strength, resilience and adaptability; though spacious and peaceful, it becomes stagnant, dry, or unemotional (flat).”

Maar wat is Shakti mét Shiva?
Terug naar de wereld waarin Tantra opkwam, waarin de Vedische religie hoog stond, waarin traditie en meditatie, kortom: de “mannelijke” aspecten, belangrijk waren. In deze wereld is het passend dat Tantra een tegengeluid laat horen en aangeeft dat al dat streven naar het bovennatuurlijke niet alles is. Dat de munt ook een andere zijde heeft, dat Shiva zijn Shakti nodig heeft om beweging, groei en leven mogelijk te maken.

Ook wanneer rationalisme een stempel op de maatschappij drukt kan je een tegenbeweging richting het gevoel verwachten. Maar zijn we daarin niet doorgeslagen in Shakti? We weten alleen maar van doen en hebben, maar kunnen niet zijn. We mogen alles voelen, maar niet denken. Alles wat met traditie, of vastheid te maken heeft moet worden losgelaten om vrij te kunnen zijn. Dit kan uitschieten naar onbewust en destructief omgaan met de wereld om ons heen. Of juist een tegenbeweging die blind probeert die wereld te redden, zonder te bedenken waarvan, waarom en hoe.
Is er dan een mogelijkheid om een situatie te creëren waarin een balans tussen deze twee kanten ontstaat? Waarin je weet wie je bent, én daarnaar kunt handelen. De uiteindelijke eenheid, die bestaat uit Shakti en Shiva in één vorm. Deze wordt Ardhanarishvara genoemd. Ardhanarishvara wordt afgebeeld als half mannelijk, half vrouwelijk, en symboliseert de combinatie van transcendent bewustzijn en creatieve manifestatie. Wanneer bewustzijn en creativiteit bij elkaar komen krijg je groei en ontwikkeling vanuit een diepe innerlijke rust.

Naar welke kant neig jij het meest, de stilte of de chaos? En wat zou er gebeuren als je wat meer van de andere kant in je leven toe zou laten?




Wil je mij ondersteunen in het onderzoek wat ik doe en in de verdere ontwikkeling van Aghora? Dan kan je via onderstaande link een vrije donatie doen.


Blijf op de hoogte van nieuwe blogs via de nieuwsbrief.


www.aghora.nl

Leven Volgens de Goddelijke Trilling

TantraPosted by Janne Mon, July 16, 2018 16:22:08

Het boekje ‘Yoga Spandakarika’ (verzen over de goddelijke trilling) van Daniel Odier werd me laatst spontaan in de schoot geworpen door Wendy Doeleman van Bliss your Body. Ze vroeg of ik deze tekst eens wilde lezen en wilde kijken of ik iets kon zeggen over de concepten die erin worden beschreven en hoe het te plaatsen is in de bredere traditie van Tantra.

Daniel Odier
Omdat dit boekje heel duidelijk het stempel van Odier draagt wil ik daar eerst iets over zeggen voordat ik dieper op de tekst inga. In mijn beschrijving van de tekst volg ik grotendeels de interpretatie van Daniel Odier, omdat het vergelijken met verschillende andere interpretaties erg ingewikkeld zou worden. Het kan erg interessant zijn om zelf de vergelijking met andere vertalingen te maken. Onder aan deze post geef ik een aantal verwijzingen waar je die kan vinden.

Naast een passie voor Tantra heeft Daniel Odier ook grote affiniteit met het Zen Boeddhisme. Dit zie je terug in zijn vertaling en interpretatie van de Spandakarika. Het loslaten van het ego en het belang van overgave boven oefening en discipline komt veel terug in het commentaar van Odier. Hiermee weet hij op sommige punten de tekst dichter bij de persoonlijke beleving te brengen. Door de nadruk te leggen op passie en overgave sluit Odier aan bij de behoefte om spontaan en intuïtief te leven en geeft hij bevestiging dat het mogelijk is alle aspecten van het leven te omarmen.

Zijn vele interesses en zijn poging om de tekst te verrijken met gedichten en teksten uit diverse tradities maken het boekje soms wat verwarrend. Bij ieder vers wordt een citaat gegeven uit een andere klassieke bron (soms Tantra, soms Yoga, soms Zen Boeddhisme). Dit zijn stuk voor stuk interessante teksten waar je uren over kan filosoferen, maar de verbinding met de basistekst is soms moeilijk te maken. Daardoor kreeg ik het gevoel allemaal interessante gedachten te lezen, maar niet echt diep op de materie in te kunnen gaan.

De Spandakarika
De Spandakarika is een tekst geschreven door Bhatta Kallata in de negende eeuw. Spandakarika betekent “verzen (karika) over de goddelijke trilling (spanda)”. Het werk kent elementen van de Tantrische Trika en Kaula tradities. In deze tradities krijgt de gemanifesteerde (aardse) werkelijkheid een essentiële rol in het bereiken van het goddelijke bewustzijn. Het beleven van en bewegen in het dagelijks leven vormt de basis van de beoefening.

Het woord spanda, wat ik hier met ‘trilling’ vertaal verwijst al naar dit idee. Een trilling is een beweging in iets wat op zichzelf statisch is, een beweging die diep van binnen in gang gezet wordt. In het Frans gebruikt Daniel Odier het woord frémissement, wat in het Nederlands vertaald kan worden met huivering of rilling. Dit ene woord drukt dus al uit hoe Shiva (het goddelijk bewustzijn in rust) en Shakti (de goddelijke manifestatie of beweging) uiteindelijk één zijn. Het leven ervaren kan je vergelijken met de muziek die ontstaat wanneer een gitaarsnaar in trilling wordt gebracht. Je hebt de stabiliteit van de snaar nodig, maar door de trilling komt hij pas echt tot bloei.

De goddelijke trilling volgens Daniel Odier

De Spandakarika is een korte tekst van 52 verzen en beschrijft hoe deze goddelijke trilling je kan verwarren of vrij kan maken:

“The energy of the sacred tremor that passes through the vulgar person enslaves him, whereas this same energy liberates the person who is on the path.” (vers 48)

Hoe je omgaat met alle chaos die je in je leven tegenkomt bepaalt hoeveel rust en innerlijke vrijheid je ervaart. De nadruk wordt gelegd op jouw persoonlijke ervaring en perceptie van de werkelijkheid in plaats van op externe factoren die je levensgenot zouden bepalen. Door af te stemmen op de trilling (chaos), verwachtingen over een specifieke uitkomst los te laten en niet te blijven hangen in het verleden, ga je steeds meer in het moment leven.

Odier benadrukt dat het leven draait om het vinden van vrijheid in beweging in plaats van rust in een statische toestand. Hij wijst op “accepting the freedom of movement, the creativity of life, understanding that a fixed state, as marvelous as it might be, is not compatible with life.” Maar zoals eerder gezegd, het meegaan met de beweging kan je maken of breken, hoe weet je dan dat je op de goede manier “meebeweegt”?

Wanneer alles meezit en je goed in je vel zit, dan is het niet zo moeilijk om met deze bewegingen mee te gaan. De echte test zit er dus volgens Odier in hoe je omgaat met moeilijkere situaties. Kan je ook de waarde voelen van woede of verdriet en hier op een fijne manier in meebewegen? Zelfs als “de zon en de maan uit de lucht verdwijnen”?
“At that moment, when in the sky the sun and the moon disappear, the awakend person remains lucid, whereas the ordinary person sinks into unconsciousness.” (vers 25)

Aan de bron voor iedere beweging plaatst Odier het “absolute verlangen”. Dit is een verlangen zonder doel, wat genoeg heeft aan zichzelf; de levenslust. Hiervoor haalt hij vers 41 aan wat hij als volgt vertaalt: “The revelation of the Self arises in the person who is now only absolute desire. May each of us have this experience!” (vers 41)

Wanneer in iedere situatie (positief of negatief) het gevoel doorklinkt van genot, puur omdat de ervaring je laat voelen dat je leeft. Wanneer je geen ervaring uit de weg gaat, je niet vasthoudt aan hoe de dingen zouden moeten zijn. Dan kan je rust vinden in de chaos, en vanuit een stille kern uiting geven aan jouw unieke potentieel.

Tandava Yoga, dansen op de goddelijke trilling
In de Tandava yoga van Daniel Odier vind je het principe van spanda ook terug. De Tandava is een meditatieve/intuïtieve dans die zo bewust mogelijk is afgestemd op je innerlijk verlangen op dat moment. Je begint met het voelen van je eigen centrum en van daaruit ontstaat een beweging waarin je volledig aanwezig bent. Het kan beginnen met een kleine trilling en zich steeds verder uitbreiden tot een spontane dans

Klik hier voor een filmpje waarin Daniel Odier een Tandava meditatie demonstreert.


Meer lezen
?
- Op deze site vind je een andere vertaling van de Spandakarika met commentaar en uitleg.
- Mark Dyczkowski geeft een vertaling van de tekst, inclusief vier klassieke commentaren in het boek ‘The Stanzas on Vibration’.
- In ‘The Recognition Sutras’ geeft Christopher Wallis een vertaling en uitleg van de Pratyabhijna-hrdaya van Ksemaraja waarin regelmatig naar de Spandakarika verwezen wordt.

www.aghora.nl

Openheid – Creëer de ruimte waarbinnen jij kan groeien

LevenskunstPosted by Janne Tue, June 19, 2018 11:55:34

Openheid biedt ruimte voor ontwikkeling. Met een open houding zie je meer mogelijkheden en door open te zijn naar jezelf maak je je eigen passies en grenzen duidelijk. Welke kanten van openheid zijn er? En hoe kan je weten of je open staat om jouw potenties tot bloei te laten komen?

In deze tekst ga ik uit van een genuanceerde radicale openheid. Maar wat houdt “radicale openheid” eigenlijk in? Is het een onbevangen kinderlijke openheid waarbij je alles eruit gooit wat er in je zit zodat je altijd “open” bent? Of juist alles met open armen op je af laten komen en in je opnemen? Mijn antwoord op deze vraag ligt wat genuanceerder en vormt een basis om je bewust open te kunnen uiten en om open te kunnen ontvangen. Zodat openheid en ontwikkeling samen gaan met rust en balans.

Het is soms een hele zoektocht om drie kanten van openheid met elkaar in balans te brengen. Op de eerste plaats, en zeker niet het makkelijkst, komt openheid naar jezelf. Daarnaast is het nodig open te staan voor de ander, de persoon die je tegenover je hebt. En als derde is er de openheid naar de situatie.

Openheid naar jezelf
Openheid voor jezelf houdt in dat je ziet en accepteert wat er in je opkomt. Je ervaart je emoties en gedachten zonder ze te willen onderdrukken. Je neemt ook de verantwoordelijkheid voor je handelen vanuit die openheid. Door jezelf aan de ene kant altijd serieus te nemen, maar tegelijk ook te kunnen relativeren (je voelt bijvoorbeeld boosheid tot in je tenen, maar hebt zelf de controle over wat je met die boosheid doet).

Niet alleen het verleggen, maar ook het (h)erkennen van je grenzen helpt je om te groeien in openheid naar jezelf. Buiten je comfort zone treden, maar hoe ver kan je daar buiten gaan zonder jezelf uit het oog te verliezen? Om te kunnen voelen wat het gebied net buiten je comfort zone is zal je je bewust moeten zijn van je grenzen. Open staan voor je eigen grenzen is onmisbaar en helpt je om te bepalen of iets een mogelijkheid tot groei is, een uitdaging, of een harde grens waar je niet over gaat.


Openheid naar de ander

Iedereen die je tegenkomt of naast je hebt kan werken als een spiegel. De ander heeft altijd een perspectief wat je zelf niet hebt. Door open te staan voor deze andere kijk op jou leer je jezelf van een andere kant kennen. Het verrijkt je ervaring. Ook kan een ander je helpen om creatiever te denken en steunen in zwaardere tijden. Daarvoor zal je de ander wel dichtbij genoeg moeten kunnen komen. Openheid naar de ander vraagt er dus om dat je jezelf door de ogen van de ander kan zien.

Wanneer je open staat voor de ander ga je zijn/haar eigenheid zien en waarderen. Je creëert een ruimte voor de ander om volledig zichzelf te zijn. Binnen deze openheid vindt vaak de meeste groei plaats, je kunt elkaar uitdagen en verrijken. En als sociale, spelende, wezens is het heerlijk om onze ervaringen met elkaar te delen.

Openheid naar de situatie
Open staan voor de situatie is wat vaak bedoeld wordt met overgave. Hierin vind je acceptatie van wat er op je pad komt en ontwikkel je nieuwsgierigheid naar de wereld om je heen. Je staat open voor de uitdagingen die het leven je te bieden heeft.

Als je open staat voor de situatie leer je ook om aan te voelen wat er in een context gepast is. Je gaat niet blind met de stroom mee, maar kijkt realistisch naar jouw mogelijkheden om binnen de situatie te bewegen. Soms houdt dat in dat iets wenselijk, maar niet haalbaar is. En soms biedt een onverwachte situatie je ineens opties die je zelf nooit had kunnen bedenken.

Balans in openheid

Wanneer jij, de ander, en de situatie samenkomen ontstaat er beweging. Het kan zijn dat jullie verschillende verwachtingen of verlangens hebben. of dat je grenzen tegenkomt. Sta je alleen maar open voor jezelf dan krijg je een soort monoloog en wordt het moeilijk verbinding te maken. Als de balans teveel naar de ander verschuift dan kan je soms je eigen grenzen uit het oog verliezen. En volledige overgave aan de situatie kan leiden tot een passieve houding of een gevoel van onmacht of zinloosheid.

Door deze drie kanten continu met elkaar in gesprek te houden ga je op zoek naar een balans. Waarin jij en de ander zich voldoende gezien en gehoord voelen en die past binnen de situatie waar jullie je in bevinden.


Hoe weet je of je “open” bent?

Openheid biedt ruimte. Dus de vraag is: hoeveel ruimte bied jij? Zoek je ontwikkeling, dan moet er ruimte zijn voor beweging en groei. Zoek je veiligheid, dan moet er een ruimte ontstaan om dicht genoeg bij jezelf te blijven. Zoek je verbinding, dan wil je een ruimte creëren waarin je de ander kan ontmoeten.

Om in te schatten hoeveel ruimte jij biedt kan je jezelf een aantal vragen stellen:

- Blijft de situatie in beweging door mijn handelen, of stagneert de ontwikkeling? Is mijn (re)actie constructief of destructief: bouw ik op of breek ik af?

- Voel ik ruimte en energie in mezelf om te bewegen? Sta ik stil, of ben ik al ver voorbij mijn grenzen? Kan ik mezelf voor me zien in de situatie, welke positie neem ik in en wat zijn mijn mogelijkheden?

- Voelt de ander zich gezien en gehoord? Hoe reageert de ander op mij? Blijft de communicatie open?


www.aghora.nl



Aanraking en Contactmeditatie in Tantra

TantraPosted by Janne Thu, June 07, 2018 14:46:21

Tantra wordt tegenwoordig bijna gelijkgesteld aan bewuste vormen van aanraking en contactmeditaties. Op zich is dat niet zo gek als je kijkt naar de god-godin relaties in de mythologie of Tantrische tempelbeelden. Ook is in veel Tantrische stromingen de belichaming van het goddelijke een essentieel onderdeel van de bewustzijnsontwikkeling.
Een belangrijk aspect van onze ervaringen is het contact met de mensen om ons heen. Dit krijgt dus vaak veel aandacht in Tantra in de vorm van contactmeditaties. Eén van de krachtigste vormen om de fysieke werkelijkheid in en om ons heen te ervaren is via aanraking. Toch kom je dit in de klassieke teksten nauwelijks tegen. Daaruit kan je opmaken dat we allemaal een vertekend beeld hebben van wat Tantra is (en daar kan ik grotendeels ook in meegaan), maar het kan je ook aan het denken zetten over de waarde die aanraking blijkbaar heeft voor ons.

In onderstaande tekst ga ik in op een aantal vormen van contact in klassieke Tantra, wat daar de essentie van is en hoe dat te relateren is aan “moderne Tantra”. Om zo te komen tot een helderder beeld van de waarde van contactmeditaties en waarom je ze wel of niet Tantrisch zou kunnen noemen.

Welke vormen van contact vind je in de “klassieke” Tantra?

Beschrijvingen van contact tussen mensen kom je weinig tegen in Tantrische teksten. Het belangrijkste contact is dat tussen de guru en zijn leerling, hier speelt vaak een duidelijke machtsverhouding. Naast uitleg over filosofie etc. kan een guru op meer dan alleen een intellectuele manier kennis overdragen. Juist ook in meer directe vormen van contact vindt overdracht plaats van esoterische kennis. Daarbij kan je denken aan handoplegging, oogcontact, of het doorgeven van een mantra.

Daarnaast was een Tantrika vaak iemand met een huishouden en een partner. Het zijn mensen die in het leven staan en onderdeel uitmaken van de maatschappij. In mijn onderzoek ben ik nog weinig tegengekomen over hoe je als Tantrika met je partner zou moeten omgaan. In partnerrituelen die worden beschreven wordt soms juist benadrukt dat dit niet met de eigen partner moet, maar met iemand tegen wie je afkeer voelt. Dit om te laten zien dat je werkelijk het dualistische denken hebt overstegen.

De Tantrische mythologie en de vorm waarin teksten geschreven zijn biedt een duidelijke voedingsbodem voor ideeën over spiritualiteit op basis van contact. In mythologische verhalen worden godheden vaak in tweetallen afgebeeld en wordt er veel gesproken over de verhouding tussen Shiva en zijn partner(s). De mannelijke en vrouwelijke godheid vormen tegenpolen die elkaar creatief aanvullen en uit de eenheid die ze vormen vindt creatie plaats.

“in Saivism creation is explicitly sexual (except when Siva is portrayed as a yogin). As such, creation, existence and dissolution are alternately conceived as being the eternal dance or orgasm of Siva and Sakti. When creation is perceived as sexual, it is from the emission of a drop of Siva’s seed (bindu) into Sakti (who is the world) that all of being emanates.”
(David Gordon White, Kiss of the Yogini, p. 45)

Veel Tantrische teksten zijn opgesteld in de vorm van een dialoog tussen een god en godin waarin de één vraagt en de ander antwoordt. Hierin heb je eenzelfde machtsverhouding als tussen de guru en zijn leerling en wordt de esoterische kennis vooral in woorden overgebracht. Het zou interessant zijn om te onderzoeken of er ook andere vormen van kennisoverdracht tussen god/godin beschreven zijn.

Een andere vorm van “contact” die in de beoefening van Tantra voorkomt is consecratie. Het goddelijke wordt gevisualiseerd/geplaatst in een voorwerp, een beeld of afbeelding. Dit voorwerp wordt hierdoor geladen met goddelijke energie en de Tantrika zal het dan ook als een manifestatie van het goddelijke benaderen. Door op het goddelijke aspect van een extern voorwerp te mediteren kan de Tantrika in een staat van bewustzijn komen waarin hij zich identificeert met dit goddelijk bewustzijn.


Fysieke aanraking in klassieke Tantra

Een enkel ritueel bevat aanraking of contact tussen mensen als essentieel onderdeel van een meditatie. Dit zijn vrij strakke rituelen voor gevorderde Tantrika’s en je kan je afvragen of ze enige overeenkomsten hebben met de liefdevolle contactmeditaties van tegenwoordig. Toch kom je zo nu en dan ook de meer zintuiglijke/sensuele meditaties tegen. Zo wordt in de Svabodhodaya Manjari (8e-10e eeuw) een aantal zeer praktische meditaties beschreven. Ze zijn zo simpel als het proeven of ruiken van iets lekkers. Heel directe, zintuiglijke ervaringen, die zo bewust mogelijk beleefd worden.

In vers 38 en 39 wordt het genot wat ontstaat in intiem contact gebruikt als basis voor een meditatie:

“38. At the end of coitus, the adept should project his mind into the place between the navel and the sexual organ. When the love bliss dissolves, he becomes waveless in one instant.
39. The mind, rejoicing at the embrace of a friend or a relative returning from afar, full of bliss, comes to cessation in one instant.”

(vertaling door Rafaella Torella)

En twee verzen verder kom je zowaar het woord massage tegen: “41. […] by the anointing and massaging of the feet (padabhyangaparisvangat), one gets at the obstruction of his mind.”
Het Sanskriet woord ‘parisvanga’ wat normaal met aanraken of omhelzen wordt vertaald krijgt in deze context de betekenis van masseren. In vers 39 hier boven wordt hetzelfde woord ‘parisvanga’ gebruikt en vertaald met ‘embrace’.
In de klassieke periode bestaan er dus teksten die aanraking noemen als basis voor meditatie en bewustzijnsontwikkeling.

Wat is de essentie van contact in Tantra?

Er zijn dus verschillende momenten waarop contact van belang is. Het contact tussen de beoefenaar en een guru of godheid, het contact tussen verschillende godheden op transcendent niveau, en het contact wat er is met de wereld om je heen.
Het doel van deze contactvormen is het verruimen van het bewustzijn tot het punt van het ‘goddelijk bewustzijn’. Door het neerzetten van een dualiteit (mannelijk/vrouwelijk, transcendent/manifestatie, guru/leerling, ik/jij) en hierop te mediteren, wordt uiteindelijk gestreefd naar het samenvallen van subject (ik), object (de ander) en de zintuiglijke/cognitieve waarneming (je bewust zijn van..). Dus de leerling die in de ogen van de guru kijkt komt tot een punt waarop het bewustzijn van het ‘kijken naar’, samen valt met het bewustzijn van zichzelf en van de guru als de ander. Het samenbrengen van deze drie aspecten zorgt uiteindelijk voor een beleving die tegelijk holistisch als relationeel is.
Om tegelijkertijd je plaats in het geheel te zien, en je eigenheid te behouden is het nodig om niet volledig samen te vallen met het geheel. Wat wel kan is samenvallen met jouw unieke plaats in het geheel en van daaruit ook de rest te kennen. In verbinding met de ander, waarin je beiden je eigenheid behoudt, vind je de mogelijkheid om voorbij je eigen beperkte ervaring te gaan.

Welk contact wordt er in deze tijd als “Tantra” gezien?

Tegenwoordig gaat Tantra meestal over het verbeteren van relaties, bewust verbinden, je eigen grenzen en grootsheid voelen. En natuurlijk moet het even over seksualiteit gaan, want dat heeft niks met Tantra te maken, of juist wel.
Het relationele aspect wordt veel benadrukt, we zijn sociale wezens en ervaren de meeste groei wanneer we mensen om ons heen hebben om ons te spiegelen. Tantra wordt bijna synoniem voor ‘conscious relating’, en wordt vormgegeven in massages, dans, aanraking en contactmeditaties. Zoals hierboven beschreven zijn die vormen in meer of mindere mate ook terug te vinden in klassieke Tantra, maar is de essentie vergelijkbaar, kan je dezelfde aspecten van bewustzijnsontwikkeling herkennen?

Bestaat de “oorspronkelijke essentie” ook nu nog?

Voor de fundamentalist is het antwoord duidelijk: het staat niet in de teksten, dus het is geen Tantra. Aan de andere kant heb je mensen die roepen “alles is Tantra” onder het mom van “dan kan ik doen wat ik wil”. En er zal vast ergens een genuanceerde gulden middenweg zijn, een manier waarop je per situatie kan herkennen of die eerder genoemde essentie van Tantra op dat moment aanwezig is.
In ieder contact kom je overduidelijk de drie kanten tegen van jezelf, de ander, en een verbindende handeling (zintuiglijk waarnemen van de situatie). Ondanks dat niet iedere moderne oefening in een klassieke Tantrische tekst is uitgeschreven kan je ze daar onder bepaalde voorwaarden wel aan relateren. Meestal zit dat niet in de specifieke handeling, maar in de intentie en energie die erachter zit. Wordt er in een oefening naar gestreefd om deze drie kanten (jezelf, de ander, het waarnemen) met elkaar te verbinden? Wordt er gezocht naar een diepere en ruimere staat van bewustzijn? En wanneer er veel energie opgewekt wordt, is dat dan het doel, of wordt die energie een middel om je vooruit te helpen in je bewustzijnsontwikkeling?

Als voorbeeld neem ik graag een massage waarbij iemand vanuit de aanraking in een meditatieve staat komt. In die staat valt de vraag weg waar ik eindig en jij begint. Ook het voelen van de massage wordt onderdeel van dat ene moment van bewust aanwezig zijn. Die persoon komt vanuit het contact helemaal tot zijn kern en maakt van daaruit de verbinding met zijn omgeving.
In ‘Tantrische taal’ zou dat dus het oplossen van de geest zijn in de ervaring, het eenworden met het grotere bewustzijn, het samenvallen van de materie met het transcendente, etc.

Waar moderne en klassieke Tantra soms uit elkaar lopen is dit beoogde doel. In de klassieke Tantra is het uiteindelijke doel altijd het bereiken van een staat van verlichting binnen dit leven, een ervaring van complete innerlijke vrijheid terwijl je volledig meedraait in de wereld om je heen. In modernere vormen ligt de nadruk vaak op het verdiepen en verbeteren van je contacten, meer verbinding voelen met jezelf en de mensen om je heen. Een belangrijke stap richting die innerlijke vrijheid, maar die vrijheid hoeft niet per se je doel te zijn. Het lijkt dan vaak te stoppen bij het genieten van de ervaring op zichzelf, en daar kan klassieke Tantra een kader bieden om die ervaring in een bredere context te plaatsen en tot een staat van zijn te verheffen.

Waarom contactgerichte meditatie waardevol is

“Wie op aarde is gevallen, moet de aarde gebruiken om op te staan.” Deze zin raakt de kern van hoe er in Tantra tegen persoonlijke en spirituele ontwikkeling wordt aangekeken. De situatie waar je je in bevindt is de basis van waaruit we verder groeien. Dat geldt voor ieder persoon op ieder moment, maar ook groter gezien voor culturen en tradities. De Tantrika in India werd duizend jaar geleden op een andere aarde geworpen dan waar wij in 2018 in Nederland op rondlopen. De situatie is niet te vergelijken, maar dat is slechts minimaal relevant. De boodschap is namelijk: De situatie is er, het is aan jou hoe je die gebruikt.
Dus in de situatie waar wij ons in bevinden, waar er steeds meer gevoelige mensen rondlopen, waar we ons op sociaal gebied kunnen ontwikkelen zodat we bergen energie halen uit onze contacten. In die situatie zijn dat de middelen die we hebben, zit daar onze kracht.

De valkuil is dan wel dat we daar voor onszelf best een prettige situatie van kunnen maken en daarbij vergeten dat we ook nog op kunnen staan. We vallen op aarde, maar vinden dit zo fijn dat we lekker blijven liggen. Daarin biedt Tantra de mogelijkheid om zowel van het leven te genieten, als te blijven ontwikkelen naar innerlijke rust en vrijheid.

www.aghora.nl



Next »